تاریخ

آیینه عبرت

رضا شاه پهلوی 2
ساعت ۱٢:۱٠ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۸/۱٠/٢۱   کلمات کلیدی: رضاشاه پهلوی

رضا پهلوی هفتمین فرزند عباس‌علی بیگ سرهنگ (یاور) فوج سوادکوه ازبطن همسر چهارم او به نام «نوش آفرین» در ۲۴ اسفند  ۱۲۵۴ آلاشت از توابع سوادکوه مازندران به دنیا آمد. پدرش چند روزی پس از به دنیا آمدن او درگذشت و مادرش با فرزند بیمار خود رضا راهی تهران شد. رضا شاه در خوردسالگی وارد خدمت قزاق خانه شد و تا مدت‌ها در جنگ و جدال‌های نواحی مختلف کشور شرکت نمود. او مدت‌ها بعد با مریم سوادکوهی دختر عموی خود ازدواج کرد و صاحب دختری به نام فاطمه(همدم السلطنه) شد. همسرش چندی بعد درگذشت و او که در این هنگام به خاطر مهارتش در استفاده از شصت تیر رضا ماکسیم و رضا شصت تیری خوانده می‌شد،در سال ۱۲۹۵ با تاج‌الملوک آیرملو دختر یاور آیرملو ازدواج کرد که برای او چهار فرزند به نام‌های شمس پهلوی، محمدرضا پهلوی، اشرف پهلوی و علیرضا پهلوی به دنیا آورد. رضا از آن پس مدارج ترقی را با نشان دادن شجاعت و لیاقت نظامی خود طی کرد و به دریافت عنوان خانی، درجه افسری نایل آمد و به دلیل اقتدار و شجاعت بی پایان خود در مبارزات به عنوان میرپنجی در آتریاد قزاق معروف شد.

او با نفوذی که در بین نظامیان و سیاسیون و محافل ملی و میهن پرست کشور پیدا کرد، به تدریج به وزارت جنگ و ریاست الوزرایی و در نهایت پادشاهی رسید. با تشکیل مجلس مؤسسان، سلطنت رضا شاه پهلوی رسمیت یافت. در این هنگام رضا شاه همسر دیگری به نام توران امیرسلیمانی اختیار کرد و از او صاحب یک فرزند به نام غلامرضا پهلوی شد. او پس از جدایی از ملکه توران، همسر دیگری به نام عصمت دولتشاهی اختیار کرد که چند فرزند برای او به دنیا می‌آورد:عبدالرضا -احمدرضا - محمودرضا - فاطمه و حمیدرضا .

رضا شاه ۱۶ سال سلطنت کرد در این مدت تمام کوشش خود را برای خروج ایران از قرون وسطا و نظام جهل و تنگدستی حاکم کرد و عاقبت پس از اشغال کشور توسط قوای بیگانه در شهریور ۱۳۲۰ ناچار به کناره گیری از سلطنت و ترک کشور شد و در سال ۱۳۲۳ در ژوهانسبورگ آفریقای جنوبی درگذشت. روحش شاد


 
رضا شاه پهلوی
ساعت ۱:۱٠ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۸/۱٠/۱٢   کلمات کلیدی: رضاشاه پهلوی

به طور مسلم رضا شاه پهلوی در تاریخ معاصر ایران نقش بسیار مهمی را ایفا کرده است ولی سوال این است که آیا این نقش مثبت بوده است یا منفی؟ از لحاظ سیاسی شاید براندازی سلسه قاجار چندان تحول عظیمی در تاریخ ایران به حساب نیاید چراکه رضاه شاه نیز تا حد بسیاری پیرو همان روش سلطنت پادشاهان قاجار بوده و حتی می‌توان گفت که وی روند حرکت جامعه به سوی دموکراسی را که در اواخر دوره قاجار توسط مشروطه‌خواهان آغاز شده بود را به تاخیر انداخته و حتی متوقف ساخت ولی از دیگر لحاظ همچون اجتماعی، اقتصادی، امنیتی و غیره رضاشاه پایه‌گذار تحولات عظیمی در جامعه بوده است و نقش بسزایی در سوق دادن جامعه ایرانی به سوی مدیرنیته داشته است.

                                              

سوال اینجاست که آیا جامعه ایرانی نیازمند چنین تحولاتی بوده است؟ آیا این تحولات را می‌توان مخرب فرهنگ اصیل ایرانی و اسلامی نیز دانست؟ البته با کنکاشی در برخی از اقدامات رضا شاه همچون کشف حجاب می‌توان چنین نتیجه گرفت که این اقدامات در روند حرکتی جامعه ایران به سمت مدرنیته همچون همان روند مظروطه خواهی با افزایش روابط بین ایران و کشورهای اروپایی در زمان قاجار نیز وجود داشته و شاید حتی برخی از این تحولات بدون حضور رضا شاه نیز در جامعه رخ می‌داد ولی مسلما حرکتی چکشی رضا شاه به این روند سرعت بسیاری داد و حس تجددخواهی وی در سطح جامعه نه فقط در دربار به مراتب از پادشاهان قاجار بیشتر بوده است.

به هر تقدیر به نظر می‌رسد که نیاز است که بدون تعصب و پیش‌داوری اقدامات رضا شاه مورد بررسی قرار گرفته و جایگاه وی در تاریخ معاصر ایران مشخص گردد، اگر رضا شاه در دوره حساس تاریخی خود به مردم‌سالاری یا همان دموکراسی در ایران اهمیت بیشتری می‌داد و در حفظ و حتی گسترش برخی از اصول فرهنگ ایرانی و اسلامی کوشش می‌کرد، وی را می‌توانستیم از بزرگترین افراد تاریخ ایران به حساب آوریم.

http://www.allempires.com